Episode Transcript
[00:00:16] Καλώς ήρθατε σε ένα ακόμα επεισόδιο του podcast Gaming History. Είμαι ο Μάριος από το karios.gr και μαζί θα ταξιδέψουμε σε γνωστές και λιγότερο γνωστές ιστορίες από προηγούμενες δεκαετίες. Ιστορίες που θα μας ταξιδέψουν σε γνωστά και μη γεγονότα που σημάδεψαν το gaming.
[00:00:34] Έχω μια ερώτηση για εσάς. Τι σημαίνει για εσάς ο πρώτος σας υπολογιστής.
[00:00:43] Δεν μιλάω για τεχνικές προδιαγραφές ή για τιμές. Μιλάω για εκείνη την πρώτη φορά που ανοίγεις το κουτί, μυρίζεις το πλαστικό, βλέπεις την οθόνη να ανάβει και ο κόσμος αλλάζει για πάντα.
[00:00:59] Για μένα εκείνη η στιγμή ήρθε με ένα γκρίζο πληκτρολόγιο, μια τηλεόραση CRT και ένα κόσμο από bits και pixels που τότε μου φάνηκε ατελείωτος.
[00:01:08] Ήταν το Atari 65XE. Και σήμερα, στο 9ο επεισόδιο της σειράς Gaming History, φεύγουμε μαζί για εκείνον τον κόσμο.
[00:01:16] Τον κόσμο της οικογένειας Atari 8-bit.
[00:01:27] Έχουμε ήδη καλύψει το Atari 2600 σε προηγούμενο επεισόδιο, οπότε σήμερα κοιτάμε αυτό που ήρθε μετά. Τις κοσσόλες 5200 και 7800, αλλά κυρίως τους υπολογιστές. Τη σειρά XL και τη σειρά XE. Και φυσικά, δεν θα λείψουν τα παιχνίδια που άφησαν εποχή σε εκείνη τη γενιά μηχανών.
[00:01:47] Βολευτείτε άνετα, ξεκινάμε.
[00:01:58] Πριν μπούμε στο κυρίως θέμα, χρειαζόμαστε ένα μικρό background γιατί η ιστορία της Atari 8bit οικογένειας ξεκινάει λίγο πριν τα συστήματα που θα αναλύσουμε σήμερα.
[00:02:14] Το 1979 η Atari λανσάρει δύο υπολογιστές, τον Atari 400 και τον Atari 800.
[00:02:21] Είναι μια εποχή που ο κλάδος των home computers μόλις γεννιέται. Apple 2, TRS-80, Commodore PET. Και η Atari μπαίνει σε μια σχεδίαση που είναι εξαιρετικά μπροστά από την εποχή της.
[00:02:33] Αντί να σχεδιάσει έναν απλό υπολογιστή γύρω από έναν απεξεργαστή 6502, η Atari φτιάχνει ένα σύστημα με εξειδικευμένα chips. Το Antic για τα γραφικά, το Pockey για τον ήχο και το Input Output και αργότερα το GTIA για χρώμα και Sprites.
[00:02:49] Είναι σαν να βάζεις μια ομάδα ειδικών σε κάθε τμήμα, αντί για έναν εργαζόμενο να τα κάνει όλα.
[00:03:02] Ο Atari 800 σε αντίθεση με τους ανταγωνιστές του έχει τέσσερις θύρες joystick, δύο slots για cartridges και expandable μνήμη.
[00:03:10] Και αυτό το chip-based design θα γίνει η βάση για όλα αυτά που θα ακολουθήσουν. Κονσόλες, υπολογιστές, game systems για την επόμενη δεκαετία.
[00:03:28] Ένα ενδιαφέρον fun fact. Τα chips του 400 και 800 σχεδιάστηκαν αρχικά για μια νέα γενιά console που θα την καθιστούσε το 2600.
[00:03:36] Μόνο που κάπου στη διαδρομή αποφασίστηκε ότι τελικά ο κόσμος ήθελε home computers. Κι έτσι το hardware ξαναπακεταρίστηκε σε υπολογιστή.
[00:03:44] Μία απόφαση που θα έπαιζε σημαντικό ρόλο στη μετέπειτα πορεία της εταιρείας, με τρόπους που δεν φαντάζεστε.
[00:03:56] Και έτσι φτάνουμε στο 1982.
[00:03:59] Η Atari θέλει να κυκλοφορήσει μια νέα κονσόλα. Κάτι πιο ισχυρό από το 2600. Κάτι που να μπορεί να ανταγωνιστεί το Intellivision της Mattel.
[00:04:07] Το αποτέλεσμα είναι το Atari 5200 Super System.
[00:04:13] Ναι, το όνομα είναι ωραίο. Το πρόβλημα είναι ότι όλα τα υπόλοιπα δεν πήγαν καθόλου καλά.
[00:04:28] Τεχνικά το 5200 ήταν ουσιαστικά ένας Atari 400 χωρίς πληκτρολόγιο. Ίδιος επεξεργαστής, ίδια chips, ίδια αρχιτεκτονική.
[00:04:37] Ο David Tull, γνωστός συγγραφέας περιοτικών για home computers το περιέγραψε κλαφύρα ως έναν Atari 400 μεταφυεσμένο. Αυτό είχε μια πρακτική συνέπεια. Ό,τι έτρεχε στους 8 bit υπολογιστές μπορούσε θεωρητικά να μεταφερθεί στο 5200 σχετικά εύκολα.
[00:04:52] Πρακτικά όμως το software των 8-bit σειράς δεν έτρεχε κατευθείαν επάνω που χρειαζόταν κάποιες αλλαγές.
[00:05:06] Επίσης το κουτί της κονσόλας ήταν τεράστιο, το μεγαλύτερο κόνσολ που κυκλοφόρησε ποτέ ως εκείνη την εποχή. Διέφερε τέσσερις στήρες χειριστηρίου στην αρχή, αν και σχεδόν κανένα παιχνίδι δεν τις χρησιμοποιούσε όλες, και στο πίσω μέρος υπήρχε ειδικός χώρος αποθήκευσης για τα κοντρόλες.
[00:05:20] Επίσης για πρώτη φορά σε κονσολα το χειριστήριο είχε ενσωματωμένο κουμπί Pause, μια λεπτομέρεια που μας φαίνεται ως κάτι απλό σή Και τώρα ερχόμαστε στον ελέφαντα στο δωμάτιο. Το χειριστήριο. Το χειριστήριο το Atari 5200 είχε ένα αναλογικό joystick 360 μοιρών. Πολύ πιο εκλεπτισμένο θεωρητικά από το απλό 8 κατευθύνσεων joystick του 2600.
[00:05:52] Επίσης είχε αριθμητικό keypad παρόμοιο με αυτό του Intellivision.
[00:05:56] Στα χαρτιά ακούγοντα φανταστικό. Στην πράξη ήταν μια από τις μεγαλύτερες αποτυχίες στην ιστορία του gaming hardware.
[00:06:08] Το joystick δεν επέστρεφε στο κέντρο μόνο του, δηλαδή δεν ήταν self-centering. Αυτός ήμουν ότι σε παιχνίδια όπως το Pacman ή το Frogger έπρεπε να φροντίζεις μόνος σου να επιστρέψεις το joystick στη μέση, κάτι εξαιρετικά δύσκολη υποπίεση. Το IGN έχει το Atari 5200 controller στη λίστα με τους χειρότερους controllers όλων των εποχών και εύλογα.
[00:06:30] Φυσικά και το timing ήταν τραγικό. Το 5200 κυκλοφορεί τον Νοέμβρη του 1982, ακριβώς λίγους μήνες πριν αρχίσει η μεγάλη κατάρρευση της αγοράς βιντεοπαιχνιδιών. Το 1984 η Atari το διακόπτη.
[00:06:43] Λίγο παραπάνω από 1 εκατομμύρο μονάδες πουλήθηκαν συνολικά.
[00:06:46] Αξιοπρεπές νούμερο, αλλά όχι κάτι που περίμενε η εταιρεία από μια κονσόλα που είχε κόστος 269 δολάρια.
[00:07:00] Παρ' όλα αυτά το 5200 έχει και τα πλεονεκτήματά του. Arcade ports όπως το Pacman, το Centipede, το Galaxian και το Moon Patrol ήταν θεαματικά καλύτερα από ό,τι στο 2600. Ο ήχος ήταν επίσης εξαιρετικός χάρη στο Pokey chip, μάλιστα το σύστημα μπορούσε να κάνει ακόμα και voice synthesis χωρίς επιπλέον hardware.
[00:07:23] Ενώ η κονσόλα 5200 δυσκολεύεται στην αγορά, η Atari έχει παράλληλα μια σειρά home computers που πάει αρκετά πιο καλά. Το 1983 ανασάρονται ο Atari 600XL και ο Atari 800XL, αντικαθιστώντας τους παλιούς 400 και 800.
[00:07:38] Χρησιμοποιούν το ίδιο χαρακτηριστικό chip-based hardware με τους προκατόχους τους αλλά έρχονται με σημαντικές βελτιώσεις.
[00:07:45] Η BASIC είναι πλέον built-in, δεν χρειάζεται χωριστό cartridge δηλαδή.
[00:07:48] Έχουν πλήρες πληκτρολόγιο με κανονικά πλήκτρα και το 800 XL έχει 64KB μνήμης. Επαρκές για σχεδόν οτιδήποτε ήθελες να κάνεις εκείνη την εποχή.
[00:08:02] Το 800XL έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές στην Ευρώπη. Σε χώρες όπως η Πολωνία, η Τσεχοσλοβακία, η Ανατολική Γερμανία, οι Atari 8-bit υπολογιστές απέκτησαν μία σχεδόν λατρευτική status. Ήταν συχνά από τους λίγους διαθέσιμους home-computers σε αυτές τις αγορές.
[00:08:18] Ακόμα και σήμερα η retro Atari κοινότητα στην Ανατολική Ευρώπη είναι ζωντανή και δραστήρια.
[00:08:28] Ένα αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό του XL ήταν το PBI, το Parallel Bus Interface, ένα expansion port που έδινε πρόσβαση στα εσωτερικά σήματα του υπολογιστή και επέτρεπε περιφερειακά υψηλής ταχύτητας. Δεν ήταν κάτι που χρησιμοποιούσαν πολύ απλοί χρήστες, αλλά developers και enthusiasts, για αυτούς ήταν πολύτιμο εργαλείο.
[00:08:52] Το 800XL ήταν πιθανώς το μοντέλο με τις περισσότερες πολίες σε ολόκληρη την 8-bit γκάμα της Atari, αν και η εταιρεία δεν αποκάλυψε ποτέ τους επίσημους αριθμούς.
[00:09:06] Το 1985 η Atari ανακοινώνει τη σειρά XE, το οποίο έβγαινε από το XL Enhanced και στο ίδιο event που παρουσίασε και τον Atari ST, τον πρώτο 16-bit υπολογιστή της εταιρείας.
[00:09:18] Η ένταξη δεν ήταν τυχαία. Τα νέα 8-bit μοντέλα σχεδιάστηκαν ώστε να μοιάζουν αισθητικά με τον ST. Γκρίζα πλαστικά, λευκά πλήκτρα και ένα πιο σύγχρονο aesthetic.
[00:09:34] Τα δύο κύρια μοντέλα ήταν ο 65XE και ο 130XE. Τα νούμερα αντικατοκτρίζουν τη μνήμη τους. 65 είχε 64KB RAM και 130 για 128KB RAM. Ο 65XE είναι ουσιαστικά ένας 800XL σε νέα μορφή.
[00:09:51] Ίδιο hardware, ελαφρύτερη κατασκευή, χωρίς το PBI board στην Αμερικάνικη έκδοση.
[00:09:56] Το 130XE είναι το premium μοντέλο με 128KB Bank Switched RAM και το Enhanced Cartridge Interface, το ECI, ως αντικαταστάτη του PBI.
[00:10:11] Και εδώ μπαίνουμε στα προσωπικά μου. Ο πρώτος μου υπολογιστής ήταν το Atari 65XE.
[00:10:16] Δεν ξέρω πως να σας εξηγήσω τι σημαίνει να ανοίγεις το κουτί και να βλέπεις το πληκτρολόγιο και τα λευκά πλήκτρα.
[00:10:22] Και να συνδέεις τα καλώδια στη τηλεόραση, να ακούσεις το χαρακτηριστικό ήχο κίνησης και μετά μπροστά σου άνοιγε ένας νέος κόσμος.
[00:10:34] Επίσης ένα χαρακτηριστικό που λίγοι ξέρουν, το Freddy chip που συμπεριλήφθηκε στα XE μοντέλα, βελτίωνε τη διαχείριση μνήμης. Κάτι που έκανε τις μεταγενέστερες εφαρμογές και παιχνίδια να παίζουν πιο ομαλά.
[00:10:44] Μικρή λεπτομέρεια για το μέσο χρήστη, αλλά ήταν πολύ σημαντική για τους developers.
[00:10:52] Το 1987 η Atari θα πάρει τον 65XE και θα τον ξανασυσκευάσει ως κονσόλα. Θα το ονομάσει το XEGS, ή XE Game System.
[00:11:03] Θα το δούμε λίγο αργότερα αναλυτικά.
[00:11:10] Το λογισμικό μιας πλατφόρμας είναι η ψυχή της φυσικά και η 8-bit οικογένεια είχε μια βιβλιοθήκη που δεν την έχετε δοκιμάσει και αν δεν την έχετε δοκιμάσει χάνετε κάτι πραγματικά σπουδαίο.
[00:11:20] Θα σταθώ σε τρία παιχνίδια που για μένα προσωπικά ήταν ορόσημα γιατί βασικά ήταν τα παιχνίδια τα οποία έπαιζα όλη μέρα με το 65XE μου και δεν είχα και πάρα πολλές επιλογές τότε.
[00:11:30] Είναι τρεις τίτλοι που κάθε φορά που τους θυμάμαι νιώθω πάλι τη βαρύτητα εκείνης της παιδικής αφοσίωση Το πρώτο είναι το Alley Cat από τη Synapse Software το 1983.
[00:11:47] Ο Bill Williams, ο προγραμματιστής του Alley Cat, ήταν ένας από τους πιο δημιουργικούς ανθρώπους που πέρασαν από το χώρο των Atari 8-bit. Στο Alley Cat παίζεις με το Freddy, τη γάτα, μια γάτα που σκαρφαλώνεις σε τείχους, πηδάει από σκηνή σε σκηνή και εισβάλλεις ανοιχτά παράθυρα σπιτιών για να ολοκληρώσει μικρές αποστολές.
[00:12:04] Ο στόχος είναι να φτάσεις στην αγαπημένη σου, τη Φελίτσια, που κάθεται περήφανα σε ένα παράθυρο.
[00:12:15] Τι κάνει αυτό το παιχνίδι ξεχωριστό, η ποικιλία. Κάθε παράθυρο που μπαίνεις είναι ένας διαφορετικός μινι κόσμος. Σε ένα δωμάτιο αποφεύγει σκυλιά, σε άλλο πιάνεις ψάρια μέσα σε ενυδρίο και στο άλλο κυνηγάς ποντίκια.
[00:12:26] Η ευρηματικότητα ήταν εκπληκτική για το 1983 και η κινήση του Φρέντι, η ρευστότητα, η αίσθηση βάρους ήταν κάτι που δεν συνηθίζονταν τότε.
[00:12:34] Fun fact, ο Billy Williams είχε γράψει μέσα στον κώδικα και ένα developer message, κάτι που το ανακαλύπτουν μέχρι και σήμερα οι ενθουσιαστs που παίζουν στα παλιά παιχνίδια.
[00:12:43] Μικρά μυστικά, μεγάλες αναμνήσεις.
[00:12:51] Το δεύτερο παιχνίδι, το ανέφερα και προηγουμένως, είναι το Moon Patrol της Atari και της Irem του 1983.
[00:12:57] Στο Moon Patrol αυτό ξεκίνησε ως arcade game από την ιαπωνική Irem το 1982 και ήταν ένα από τα πρώτα παιχνίδια που χρησιμοποιούσαν πλήρες parallax scrolling.
[00:13:05] Για όσους δεν ξέρουν τι είναι αυτό, το parallax scrolling σημαίνει ότι το φόντο κινείται με διαφορετική ταχύτητα από ότι το πρώτο πλάνο δίνοντας μια αίσθηση βάθους και τριών διαστάσεων. Σήμερα το θεωρούμε αυτονόητο, αλλά το 1982 ήταν τεχνικά πρωτοπόρο.
[00:13:25] Στο 65XE μου το Moon Patrol ήταν ένα από τα πρώτα παιχνίδια που με έκανε να σκεφτώ πως στο καλό το κάνανε αυτό.
[00:13:31] Οδηγάς ένα Moon Buggy στην επιφάνεια της σελήνης, πηδάς πάνω από κρατήρες, πυροβολάς σε εξωγήινα αεροσκάφη και γλιτώνεις από ναρκες. Αλλά το αξιοθαύμαστο είναι ότι σε έκανε να νιώθεις ότι πραγματικά ήσουν στο φεγγάρι. Είχες σιωπή, ανοιχτή γη, ένιωθες ότι πήγαινες πραγματικά μακριά.
[00:13:47] Και ένιωθες ότι ήσουν απομονωμένος Η Atari πήρε τα δικαιώματα και κυκλοφόρησε ports για σχεδόν κάθε πλατφόρμα. Υπάρχουν ports για το 2600, το 5200 και τους 8-bit computers.
[00:14:06] Είναι ένα μέσα από τα καλύτερα παιχνίδια της βιβλιοθήκης.
[00:14:14] Και φτάνουμε στο τρίτο παιχνίδι που θέλω να αναφέρω, το οποίο είναι το Blue Max της Synapse Software του 1983.
[00:14:20] Αν θέλω πραγματικά να επιλέξω ένα παιχνίδι που με δίδαξε τι μπορεί να κάνει το 8bit Atari στα γραφικά, αυτό ήταν το Blue Max.
[00:14:27] Ο Bob Pollin έγραψε ένα diagonal scrolling shooter τοποθετημένο στο πρώτο παγκόσμιο πόλεμο.
[00:14:32] Στο παιχνίδι πετάς με ένα διπλάνο πάνω από εχθρικό έδαφος, βομβαρδίζεις αντιαεροπορικά πολυβόλα, πλοία, γέφυρες και αντιμετωπίζεις εχθρικά αεροσκάφη.
[00:14:40] Αλλά αυτό που ήταν πραγματικά εντυπωσιακό ήταν το πλαίσιο. Το παιχνίδι είχε ένα πλήρες instrument panel, έπρεπε να προσγειωθείς για ανεφοδιασμό, είχε ψεύδο 3D διαγώνια κύληση του τοπίου και είναι κάτι που δεν είχε δει κανείς σε home computer μέχρι τότε.
[00:14:55] Οι κριτικοί το περιέγραψαν ως το River Raid για πραγματικούς ανθρώπους. Η εφημερίδα Softline τονόμασε ως το δεύτερο δημοφιλέστερο Atari παιχνίδι του 1983, αμέσως μετά το Archon. Αυτό λέει πολλά.
[00:15:14] Το Blue Max ήταν ένα παιχνίδι που με έμαθε να αγαπάω και τη δυσκολία, τον τύπο παιχνιδιού που σε τιμωρεί, αλλά θέλει να σε κάνει να ξαναπροσπαθήσεις. Ήθελα να πετύχω πάντα εκείνη τη γέφυρα, να προσγειώσω το αεροπλάνο με το ελάχιστο δυνατό καύσιμο και να φτάσω στο επόμενο επίπεδο.
[00:15:29] Εκείνη η αίσθηση ικανοποίησης δεν άλλαξε ποτέ και έχει και ως συνέπεια κάθε φορά που πιάνω το παιχνίδι τώρα να μπορώ να το τερματίζω πάντα χωρίς κανένα πρόβλημα.
[00:15:44] Ας γυρίσουμε όμως στις κονσόλες. Αφού το 5200 απέτυχε, η Atari χρειαζόταν μια νέα απάντηση. Αυτή φάνηκε ότι ήταν πολύ καλή. Μέχρι που επενέβει η τύχη.
[00:15:54] Το 1983 και το 84 η Atari αναθέτει σε μια εξωτερική εταιρεία, την General Computer Corporation, γνωστή ως GCC, την ανάπτυξη της νέας κονσόλας.
[00:16:04] Η GCC δεν είναι άγνωστη, είναι ήδη που έχει φτιάξει το Modification Kit που μετέτρεπε το Pac-Man Arcade σε Mrs. Pac-Man.
[00:16:10] Γνώριζαν τεχνικά δηλαδή τι έκαναν. Το αποτέλεσμα ήταν το Atari 7800 Pro System. Το όνομα Pro System δεν ήταν τυχαίο, ήταν υπαινιγμός. Γιατί 2600 + 5200 μας κάνει 7800. Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο. Είμαστε και τα δύο μαζί.
[00:16:31] Το κεντρικό χαρακτηριστικό το 7800 ήταν ένα καινούριο τσιπ γραφικών, το Maria, σχεδιασμένο από την GCC με αρχιτεκτονική παρόμοιη με arcade μηχανήματα.
[00:16:40] Το Maria μπορούσε να κινεί ταυτόχρονα 75 έως 100 αντικείμενα στην οθόνη χωρίς flickering, πολύ περισσότερο από ό,τι μπορούσαν οι ανταγωνιστές.
[00:16:48] Γραφικά το 7800 ήταν σχεδιασμένο να φέρνει arcade quality εμπειρία στο σπίτι.
[00:16:57] Και πάνω σε αυτό υπήρχε και ένα δωράκι που δεν είχε δώσει ποτέ προηγουμένως καμία Atari κονσόλα. Πλήρες backward compatibility με το Atari 2600. Έβαζες παλιό cartridge του 2600 και έπαιζε κανονικά. Αυτό ήταν κάτι πρωτοποριακό. Ήταν η πρώτη κονσόλα που προσέφερε αυτό το χαρακτηριστικό.
[00:17:16] Ανακοινώθηκε το Μάιο του 1984 στο Summer CES του Σικάγο.
[00:17:21] Η launch σε λίστα τίτλων ήταν εντυπωσιακή. Mrs. Pacman, Pole Position 2, Centipede, Joust, Dig Dug, Robotron 2084, το Galaga και το Food Fight.
[00:17:31] Η Atari ήταν σπόνσορ των Ολυμπιακών Αγώνων του 1984 και ήθελε να ωθήσει το 7800 ως το χριστουγεννιάτικο δώρο της αγοράς.
[00:17:46] Αλλά τον Ιούλιο του 1984, η Warner Communications πουλάει την Consumer Division της Atari στο Jack Tramiel.
[00:17:52] Και ο Tramiel παγώνει όλα τα Project. Για ένα χρόνο το 7800 κάθεται σε αποθήκες, έτοιμο αλλά μη κυκλοφορημένο. Θα κυκλοφορήσει τελικά τον Ιανουάριο του 1986, ακριβώς στη στιγμή που το NES της Nintendo έχει ήδη ξεκινήσει να κατακτά την Αμερικάνικη αγορά.
[00:18:08] Η Sega βγάζει το Master System λίγους μήνες αργότερα. Το παράθυρο ευκαιρίας για το 7800 είχε ουσιαστικά κλείσει.
[00:18:19] Το 7800 είχε άλλο ένα σχεδιαστικό πρόβλημα που δεν αναφέρεται συχνά. Το audio chip Pocket δεν ήταν στη μητρική πλακέτα. Ήταν σχεδιασμένο να περιλαμβάνεται στα cartridges, ώστε οι developers να το χρησιμοποιούν μόνο όταν το χρειάζονται. Στη πράξη, ελάχιστα cartridges το περιείχανε και έτσι τα περισσότερα παιχνίδια εξαρτιόταν για ήχο από το chip του 2600. Κάτι που ακουγόταν πολύ ξεπερασμένο σε σχέση με τους ανταγωνιστές.
[00:18:47] Κι όμως τα παιχνίδια, το 7800 έκανε εκπληκτική δουλειά. Τίτλοι όπως το Food Fight, το Ball Blazer, το Desert Falcon και το Fatal Run ήταν πλούσιοι ενδιαφέροντα παιχνίδια. Το backward compatibility σήμενε ότι ακόμα και με μια μικρή βιβλιοθήκη, 7800 τίτλων, ο κάτοχος είχε πρόσβαση σε εκατοντάδες παιχνίδια. Συνολικά πουλήθηκαν περίπου 3,7 εκατομμύρια 7800 για μέχρι το τέλος της παραγωγής.
[00:19:10] Αξιοπρεπές, αλλά μακριά από τα 30+ εκατομμύρια του NES.
[00:19:21] Το 1987, η Nintendo έχει πια ξαναζωντανέψει την αγορά των κονσολών και η Atari αποφασίζει να ξαναδοκιμάσει τη δύχη της. Η λύση, να πάρουν τον 65XE, τον ήδη υπάρχοντα αυτό που είναι η τυπολογιστή, και να τον ξανασυσκευάσουν ως gaming console.
[00:19:36] Το αποτέλεσμα ήταν το XE game system, το XEGS, που ήταν ένα μικρό κουτί με αποσπώμενο πληκτρολόγιο και ενσωματωμένο παιχνίδι missile command που έπαιζε αν δεν είχες βάλει κάποιο cartridge.
[00:19:57] Η ιδέα ήταν έξυπνη στα χαρτιά. Μια συσκευή που μπορεί να είναι και υπολογιστής και κονσόλα. Σύνδεσαι το πληκτρολόγιο και έχεις basic. Βγάλε το και έχεις μια κονσόλα.
[00:20:05] Κυκλοφόρησε με joystick και με lightgun το XG1 και μια σειρά XE cartridges που ήταν κυρίως floppy disk τίτλοι μεταμορφωμένοι σε cartridge roms.
[00:20:22] Στην πράξη το XEGS ήταν ένα hardware που είχε ήδη 8 χρόνια ζωής πάνω του να ανταγωνίζεται με το NES και το Master System της SEGA.
[00:20:30] Η αγορά δεν το υιοθέτησε σε μεγάλη κλίμακα και το 1992 μαζί με το 7800, το 2600Junior και το 65XE η Atari Corporation ανακοίνωσε επίσημα τη διακοπή παραγωγής όλης της γκάμας 8bit.
[00:20:44] Από το 1979 έως το 1992, 13 χρόνια, μια ολόκληρη εποχή.
[00:21:01] Τι αφήνουν πίσω τους, λοιπόν, όλα αυτά τα συστήματα;
[00:21:04] Ακόμα περισσότερα από ό,τι φαίνεται στην επιφάνεια. Πρώτα απ' όλα, η τεχνολογία. Η αρχιτεκτονική Antec Pocket GTIA ήταν μία από τις πιο εξελιγμένες μοφές Specialized Co-Processing στα home systems της εποχής.
[00:21:15] Οι ιδέες αυτές, ότι δεν χρειάζεται μόνο ένα κεντρικό επεξεργαστή αλλά εξειδικευμένα chips για γραφικά ήχο και I.O. θα επηρεάσουν τη σχεδίαση συστημάτων για δεκαετίες.
[00:21:23] Δεύτερον, η βιβλιοθήκη παιχνιδιών. Πάνω από 2000 τίτλοι για τα 8-bit Atari computers. Και αυτό μαζί με τα homebrews που συνεχίζουν να κυκλοφορούν ακόμα και σήμερα το 2026.
[00:21:33] Η κοινότητα δεν πέθανε ποτέ.
[00:21:46] Τρίτο είναι οι προγραμματιστές. Άνθρωποι που έμαθαν να γράφουν σε Atari Basic ή Assembly στο 800XL ή στο 65XE έγιναν αργότερα οι developers που έφτιαξαν παιχνίδια και software στο pc, κονσόλες και στα κινητά.
[00:21:57] Ένας από αυτούς φυσικά είμαι και εγώ.
[00:21:59] Η 8bit της εποχής ήταν ένα σχολείο. Ανεπίσημο, χωρίς πτυχία, αλλά εξαιρετικά αποτελεσματικό.
[00:22:05] Για χιλιάδες ανθρώπους σε όλο τον κόσμο και ειδικά στην Ελλάδα, ο Atari 65XE ήταν η πρώτη επαφή με τον υπολογιστή, με προγραμματισμό και μία ακόμα λεπτομέρεια για τα Atari 8-bit συστήματα.
[00:22:28] Χρησιμοποιούσαν ένα serial input-output interface το οποίο λεγόταν SIO.
[00:22:34] Το SIO σχεδιάστηκε από τον Jay Miner, τον ίδιο άνθρωπο που αργότερα θα σχεδίαζε τα custom chips της Amiga και παρουσιάστηκε το 1979.
[00:22:43] Η ιδέα ήταν απλή αλλά επαναστατική. Ένα ενιαίο αλυσιδωτό bus με plug-and-play λογική που μπορούσε να συνδέσει και να αποσυνδέσει συσκευές χωρίς να ανοίγοκλείσεις τον υπολογιστή, χωρίς jumpers, χωρίς dip switches, τίποτα.
[00:22:54] Κάθε συσκευή είχε δύο connectors, ένα για είσοδο και ένα για έξοδο και έτσι μπορούσε να κάνεις chain link τη μία με την άλλη στο ίδιο bus.
[00:23:01] Αν αυτό σας ακούγεται οικείο δεν είναι καθόλου τυχαίο, μετά από πολλά χρόνια δημιουργήθηκε το USB το οποίο είχε πανομοιότητη φιλοσοφία. Ο ίδιος ο Brent Randall από την ομάδα που σχεδίασε το USB στα μέσα της δεκαετίας του 90 είχε αναφέρει ότι το SIO ήταν η άμεση πηγή έμπνευσης. Η Atari λοιπόν επινόησε το USB το 79, απλά κανείς δεν την άκουσε.
[00:23:29] Αν πρέπει να συνοψίσω την ιστορία της Atari 8-bit οικογένειας σε μία φράση, θα έλεγα ότι ήταν hardware που ήξερε τι ήθελε να κάνει, αλλά η εταιρεία από πίσω δεν κατάφερε ποτέ να του δώσει αυτό που άξιζε.
[00:23:40] Το 5200, για παράδειγμα, έχει δυνατό hardware, αλλά έχει άθλιους controller. Το 7800 ήταν ίσως η καλύτερη κονσόλα της εποχής του, αλλά έφτασε στην αγορά δύο χρόνια αργά.
[00:23:50] Τα XL και XE computer ήταν εξαιρετικοί υπολογιστές που δεν αξιοποιήθηκαν όσο άξιζαν από την ίδια την εταιρεία.
[00:24:02] Κι όμως αυτά τα μηχανήματα ζουν ακόμα, ζουν σε emulators, σε retro communities, σε παλιά cartridges που ακόμα δουλεύουν μετά από 40 χρόνια και φυσικά ζουν στις αναμνήσεις σαν τη δική μου με το Atari 65XE, με το Freddy να σκαρφαλώνει σε τείχους, με το Moon Buggy να πηδάει κρατήρες και εκείνο το διπλάνο να πετάει πάνω από εχθρικό έδαφος σε μια γραφική επικράτεια που τότε μου φαινόταν τόσο εντυπωσιακή όσο ένα σπίνακα ζωγραφικής.
[00:24:32] Και αυτό είναι το gaming. Δεν είναι specs, δεν είναι bits, δεν είναι megahertz. Είναι αυτή η στιγμή που ο υπολογιστής σε κάνει να νιώσει κάτι αληθινό.
[00:24:40] Εκείνη η γνώση, το Atari 8-bit μου την έδωσε για πάντα.
[00:24:53] Και κάπου εδώ θα κλείσω το σημερινό επεισόδιο της σειράς Gaming History.
[00:24:57] Είμαι ο Μάριος και σας ευχαριστώ που μείνατε μαζί μου στο ταξίδι μας στην ιστορία του gaming.
[00:25:01] Μέχρι την επόμενη φορά, εις το επανειδήν.
